بازگشت به راه رفتن پس از جراحی تعویض مفصل زانو
این گزارش، روند توانبخشی یک مراجعهکننده ۶۶ ساله پس از جراحی تعویض مفصل زانوی راست را شرح میدهد. هنگام مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی آرات شیراز، درد، تورم، محدودیت خم شدن زانو و ضعف عضلات پا از مشکلات اصلی بیمار بودند.
بیمار برای راه رفتن از واکر استفاده میکرد و هنگام نشستن، برخاستن و استفاده از پله به کمک نیاز داشت.
این گزارش شرح یک پرونده مشخص است و نتیجه آن را نمیتوان به تمام بیماران پس از تعویض مفصل زانو تعمیم داد.
خلاصه وضعیت بیمار
سن: ۶۶ سال
نوع جراحی: تعویض مفصل زانوی راست
وسیله کمکی هنگام مراجعه: واکر
مشکلات اصلی: درد، تورم، محدودیت حرکت و ضعف عضلات
محدودیتهای عملکردی: راه رفتن، نشستن و برخاستن و استفاده از پله
- زمان مراجعه پس از جراحی: سه هفته پس از جراحی
- مدت دوره توانبخشی: پنج هفته
- تعداد جلسات: 10 جلسه
مسئول ارزیابی و برنامه درمان: فیزیوتراپیست فاطمه معزی
تاریخ انتشار: ۲۲ تیر ۱۴۰۵
آخرین بازبینی تخصصی: ۱۳ مرداد ۱۴۰۵
یافتههای اولیه
در صورت ثبت اطلاعات در پرونده، دادههای زیر در این بخش درج شوند:
- شدت درد اولیه: 7 از ۱۰
- میزان خم شدن زانو: ۷۰ درجه به ۱۰۵ درجه
- کمبود صاف شدن زانو: ۱۰ درجه به ۲ درجه
- وضعیت قدرت عضله چهارسر: ضعیف
- وضعیت راه رفتن: وابسته به واکر
- توانایی نشستن و برخاستن: بدون کمک برای بیمار آسان نبود
- وضعیت استفاده از پله: با محدودیت
ارزیابی اولیه فیزیوتراپی
پیش از شروع برنامه، وضعیت بیمار از چند جنبه بررسی شد:
میزان درد و تورم زانو
دامنه خم و صاف شدن مفصل
توانایی فعالسازی عضله چهارسر ران
قدرت عضلات پا
نحوه ایستادن و راه رفتن
شیوه استفاده از واکر
توانایی نشستن و برخاستن
کنترل حرکتی هنگام استفاده از پله
توانایی انجام فعالیتهای روزمره
گزارش جراحی و دستور جراح نیز برای تعیین محدودیتهای حرکتی و میزان مجاز تحمل وزن در نظر گرفته شدند.
اهداف برنامه توانبخشی
بر اساس ارزیابی اولیه، اهداف درمانی این پرونده شامل موارد زیر بودند:
کمک به مدیریت درد و تورم
بهبود تدریجی دامنه حرکت زانو
فعالسازی و تقویت عضله چهارسر
افزایش قدرت عضلات ران و لگن
بهبود نشستن و برخاستن
اصلاح الگوی راه رفتن
افزایش تعادل و کنترل حرکتی
کاهش تدریجی وابستگی به وسیله کمکی
افزایش استقلال در فعالیتهای روزمره
مرحله ابتدایی درمان
در جلسات ابتدایی، تمرکز اصلی بر مدیریت علائم، فعالسازی عضلات و شروع کنترلشده حرکت زانو قرار داشت.
برای کمک به مدیریت تورم از Compression استفاده شد. TENS نیز بهعنوان روش کمکی برای کنترل موقت درد به کار رفت.
به دلیل ضعف در فعالسازی عضله چهارسر، FES همراه با تلاش فعال بیمار برای انقباض عضله استفاده شد. تمرینهای حرکتی زانو نیز در محدوده متناسب با مرحله جراحی و دستور جراح آغاز شدند.
این روشها نقش کمکی داشتند و برنامه اصلی توانبخشی بر حرکت کنترلشده، تمریندرمانی و بازیابی تدریجی عملکرد متمرکز بود.
پیشرفت برنامه درمان
پس از کاهش نسبی تورم و افزایش تحمل بیمار، برنامه بهتدریج پیشرفت کرد.
تمرینهای مرحله بعد شامل موارد زیر بودند:
تقویت تدریجی عضلات ران و لگن
تمرین نشستن و برخاستن
تمرینهای تعادلی متناسب با توانایی بیمار
اصلاح الگوی ایستادن و راه رفتن
آموزش استفاده صحیح از واکر
آمادهسازی تدریجی برای استفاده از عصا
تمرین فعالیتهای مرتبط با زندگی روزمره
تغییر وسیله کمکی صرفاً بر اساس گذشت زمان انجام نشد. توانایی تحمل وزن، قدرت عضلات، تعادل و کیفیت راه رفتن بیمار نیز در این تصمیم در نظر گرفته شدند.
نتیجه ثبتشده در پایان دوره
پس از پنج هفته و 12 جلسه توانبخشی، شدت درد بیمار بر اساس مقیاس NRS از ۷ از ۱۰ به ۳ از ۱۰ کاهش یافت. دامنه خم شدن زانو از ۷۰ به ۱۰۵ درجه افزایش پیدا کرد و محدودیت باز شدن کامل زانو از ۱۰ به ۲ درجه رسید.
وسیله کمکی بیمار از واکر به عصا تغییر کرد و میزان کمک موردنیاز هنگام استفاده از پله، از کمک کامل به نظارت محدود کاهش یافت. بیمار همچنین توانست فعالیتهایی مانند نشستن، برخاستن و طی کردن مسافتهای روزمره را با استقلال بیشتری انجام دهد.
این نتایج به معنای پایان کامل توانبخشی یا تضمین نتیجه مشابه برای سایر بیماران نیست. نوع جراحی، شرایط پیش از عمل، وضعیت جسمی، محدودیتهای تعیینشده از سوی جراح و انجام منظم تمرینها میتوانند روند درمان را تغییر دهند.
نکات قابلتوجه این پرونده
در این پرونده، درمان فقط بر کاهش درد متمرکز نبود. بازگشت تدریجی حرکت، قدرت، تعادل و توانایی انجام فعالیتهای روزمره بخش اصلی برنامه را تشکیل میداد.
استفاده از واکر و سپس عصا نیز بر اساس توانایی واقعی بیمار تنظیم شد، نه صرفاً تعداد روزهای گذشته از جراحی.
برنامه درمان در طول دوره ثابت باقی نماند و با توجه به واکنش زانو، پیشرفت قدرت عضلات و وضعیت راه رفتن بیمار تغییر کرد.
فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو در شیراز
بیمارانی که پس از تعویض مفصل زانو با تورم، کاهش دامنه حرکت، ضعف عضلات یا مشکل در راه رفتن مواجه هستند، پیش از شروع برنامه به ارزیابی اختصاصی نیاز دارند.
نوع جراحی، دستور جراح، میزان تحمل وزن و شرایط فعلی بیمار باید پیش از انتخاب تمرین بررسی شوند.
برای آشنایی با مراحل ارزیابی و درمان، صفحه فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو در شیراز را مطالعه کنید.
رزرو ارزیابی اولیه در کلینیک آرات
برای هماهنگی ارزیابی فیزیوتراپی پس از تعویض مفصل زانو با پذیرش کلینیک فیزیوتراپی آرات تماس بگیرید.
آدرس:
شیراز، خیابان خلدبرین، مجتمع پزشکی پالادیوم، طبقه پنجم
ساعات کاری:
شنبه تا پنجشنبه، ساعت ۱۳ تا ۲۱
شمارههای تماس:
۰۹۱۷۸۷۷۰۴۹۵
۰۹۰۱۹۳۰۱۱۳۳
هنگام تماس، نوع جراحی، تاریخ عمل و وسیله کمکی مورد استفاده را اعلام کنید.
نتایج توانبخشی در افراد مختلف یکسان نیستند. اطلاعات این صفحه جایگزین معاینه، دستور جراح یا برنامه اختصاصی فیزیوتراپی نیست.