فیزیوتراپی دست در شیراز
بازبینی علمی: فیزیوتراپیست فاطمه معزی، کارشناس فیزیوتراپی با کد نظام پزشکی ف-۷۱۵۷
آخرین بازبینی علمی: [8 شهریور 1405]
فیزیوتراپی دست در شیراز | مچ و تاندون
درد، خشکی یا ضعف دست میتواند کارهای سادهای مانند گرفتن لیوان، نوشتن، تایپ کردن، باز کردن در بطری، کار با ابزار یا حتی بستن دکمه لباس را دشوار کند. آسیبهای مچ و انگشتان، شکستگی، جراحی، مشکلات تاندونها و برخی اختلالات عصبی محیطی نیز ممکن است باعث کاهش دامنه حرکت، ضعف گرفتن اشیا یا محدود شدن عملکرد طبیعی دست شوند.
در کلینیک فیزیوتراپی آرات در شیراز، فیزیوتراپی دست با ارزیابی وضعیت مچ، کف دست، انگشتان، تاندونها، قدرت عضلات، دامنه حرکتی و تأثیر مشکل بر فعالیتهای روزمره آغاز میشود. برنامه درمانی بر اساس علت و شدت مشکل، مدتزمان شروع علائم، سابقه شکستگی یا جراحی و هدف عملکردی هر مراجعهکننده تنظیم میشود.
هدف فقط کاهش موقت درد نیست؛ بلکه تلاش میشود حرکت، قدرت، کنترل و توانایی استفاده از دست در زندگی روزمره بهصورت تدریجی بازیابی شود.
فیزیوتراپی دست چیست؟
فیزیوتراپی دست مجموعهای از روشهای ارزیابی و توانبخشی است که برای مشکلات اسکلتیعضلانی و برخی آسیبهای مچ، کف دست، انگشتان و ساعد مورد استفاده قرار میگیرد.
از آنجا که حرکت طبیعی دست حاصل عملکرد هماهنگ استخوانها، مفاصل، عضلات، تاندونها، رباطها و اعصاب است، پیدا کردن ساختاری که باعث درد یا محدودیت شده اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، دو نفر ممکن است هر دو هنگام گرفتن اجسام درد داشته باشند، اما در یک نفر محدودیت حرکتی مچ وجود داشته باشد و در فرد دیگر مشکل تاندون، عصب یا ضعف عضلات عامل اصلی باشد. بنابراین یک برنامه ثابت برای همه افرادی که با عنوان «درد دست» مراجعه میکنند مناسب نیست.
فیزیوتراپی دست برای چه مشکلاتی انجام میشود؟
بسته به تشخیص و شرایط مراجعهکننده، فیزیوتراپی میتواند بخشی از برنامه درمان یا توانبخشی مشکلات مختلف دست و مچ باشد.
درد و محدودیت حرکتی مچ دست
درد مچ ممکن است پس از ضربه، استفاده تکراری از دست، فعالیت ورزشی، کار طولانی با ابزار یا کامپیوتر، آسیب رباط یا مشکلات تاندونی ایجاد شود.
در ارزیابی فیزیوتراپی مشخص میشود کدام حرکات باعث افزایش علائم میشوند، دامنه حرکتی مچ چقدر است، قدرت عضلات چه وضعیتی دارد و فعالیتهای روزمره تا چه اندازه تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
بر اساس یافتههای ارزیابی، برنامه میتواند شامل تمرینهای حرکتی، تقویت تدریجی، اصلاح فشار واردشده به مچ و بازگشت مرحلهای به فعالیت باشد.
فیزیوتراپی تاندون دست
تاندونها نیروی عضلات را به استخوان منتقل میکنند و نقش مهمی در خم و صاف شدن انگشتان و حرکت مچ دارند.
آسیب، التهاب یا جراحی تاندون ممکن است با درد، کاهش قدرت یا محدودیت حرکت همراه باشد. در آسیبهای شدید یا پارگی تاندون، ابتدا نوع و شدت آسیب باید توسط پزشک مشخص شود.
پس از ترمیم جراحی تاندون نیز زمان شروع حرکت و میزان فشار واردشده اهمیت زیادی دارد. تمرین زودهنگام یا بیشازحد میتواند به بافت ترمیمشده فشار وارد کند و بیحرکتی طولانی نیز ممکن است احتمال خشکی و چسبندگی را افزایش دهد.
به همین دلیل، فیزیوتراپی تاندون دست باید متناسب با مرحله ترمیم و در صورت جراحی، هماهنگ با پروتکل جراح انجام شود.
فیزیوتراپی دست شکسته و بعد از باز کردن گچ
پس از شکستگی مچ، استخوانهای کف دست یا انگشتان ممکن است مدتی نیاز به گچ، آتل یا محدودیت حرکت وجود داشته باشد. پس از این دوره، خشکی مفصل، تورم، ضعف عضلات و کاهش قدرت گرفتن اشیا شایع است.
فیزیوتراپی بعد از شکستگی میتواند با هدف:
بازیابی تدریجی دامنه حرکت مچ و انگشتان
کاهش خشکی ناشی از بیحرکتی
بهبود قدرت دست
کنترل تورم
بازیابی حرکت طبیعی انگشتان
بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزانه و شغلی
انجام شود.
زمان شروع تمرینهای مقاومتی یا وارد کردن فشار به دست باید بر اساس نوع شکستگی، وضعیت جوش خوردن استخوان و نظر پزشک تعیین شود.
فیزیوتراپی بعد از جراحی دست
پس از بعضی جراحیهای دست و مچ، توانبخشی بخش مهمی از روند بازگشت عملکرد است.
نوع برنامه به جراحی انجامشده بستگی دارد. برای مثال، برنامه توانبخشی پس از ترمیم تاندون با برنامه فردی که تحت جراحی شکستگی یا آزادسازی عصب قرار گرفته یکسان نیست.
در این شرایط ممکن است مواردی مانند دامنه حرکت، تورم، وضعیت اسکار، قدرت، حساسیت بافت و توانایی انجام فعالیتهای روزمره بررسی شوند و تمرینها بهصورت مرحلهای پیش بروند.
فیزیوتراپی انگشتان دست
محدودیت حتی یک انگشت میتواند گرفتن اشیا، نوشتن، تایپ کردن، استفاده از ابزار یا انجام حرکات ظریف را مختل کند.
فیزیوتراپی انگشتان ممکن است برای مشکلاتی مانند:
خشکی انگشت بعد از گچ یا آتل
کاهش حرکت پس از شکستگی
آسیب یا جراحی تاندون
آسیب بعضی رباطهای انگشت
محدودیت حرکتی پس از جراحی
تورم و چسبندگی بافت
کاهش قدرت گرفتن اشیا
برخی موارد انگشت ماشهای پس از ارزیابی پزشکی
در نظر گرفته شود.
هدف درمان بر اساس مشکل فرد میتواند از بازیابی ساده دامنه حرکت تا بازگشت توانایی انجام فعالیتهای دقیق و تخصصی متفاوت باشد.
فیزیوتراپی مچ دست
مچ دست هنگام تایپ کردن، نوشتن، رانندگی، بلند کردن وسایل، ورزش و بسیاری از فعالیتهای کاری تحت فشار قرار میگیرد.
اگر درد مچ ادامهدار باشد یا قدرت گرفتن وسایل کاهش پیدا کند، تنها استراحت کردن همیشه پاسخ مناسبی نیست. ابتدا باید مشخص شود درد به کدام ساختار مرتبط است و چه فعالیتهایی علائم را تشدید میکنند.
در ارزیابی ممکن است دامنه خم و صاف شدن مچ، حرکات چرخشی ساعد، قدرت، حساسیت بافتها و عملکرد دست بررسی شود.
پس از آن، میزان فعالیت، تمرینها و نحوه بازگشت به کار یا ورزش بر اساس شرایط فرد تنظیم میشود.
گزگز و بیحسی دست؛ آیا همیشه مشکل از مچ است؟
خیر.
گزگز، بیحسی یا احساس برقگرفتگی در دست و انگشتان میتواند علل متفاوتی داشته باشد. در برخی افراد، فشار روی عصب در ناحیه مچ مانند سندرم تونل کارپال مطرح است؛ اما در افراد دیگر ممکن است منشأ علائم در گردن یا بخش دیگری از مسیر عصب باشد.
به همین دلیل، درمان گزگز دست بدون بررسی محل و الگوی علائم مناسب نیست.
اگر علائم با درد گردن، انتشار درد به بازو یا تغییر علائم هنگام حرکت گردن همراه باشد، بررسی ستون فقرات گردنی نیز اهمیت پیدا میکند.
فیزیوتراپی تخصصی مشکلات ستون فقرات
فیزیوتراپی برای سندرم تونل کارپال
سندرم تونل کارپال با فشار بر عصب مدیان در ناحیه مچ ارتباط دارد و میتواند باعث بیحسی، گزگز، درد یا کاهش عملکرد دست شود.
همه موارد تونل کارپال شدت یکسانی ندارند. پس از ارزیابی و در صورت لزوم بررسی پزشکی، درمان محافظهکارانه ممکن است شامل مدیریت فعالیتهای تحریککننده، آموزش وضعیت مناسب مچ و برخی تمرینهای انتخابشده باشد.
در صورت ضعف پیشرونده، کاهش واضح قدرت دست یا ادامهدار بودن علائم، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد و فیزیوتراپی نباید باعث تأخیر در بررسی تخصصی شود.
فیزیوتراپی دست چگونه انجام میشود؟
جلسه اول با «دستگاه» شروع نمیشود؛ ابتدا باید مشخص شود مشکل اصلی چیست.
۱. بررسی شرح حال
زمان شروع درد، نحوه ایجاد آسیب، سابقه شکستگی یا جراحی، شغل، ورزش، دست غالب و فعالیتهایی که علائم را افزایش میدهند بررسی میشوند.
۲. بررسی دامنه حرکتی
حرکت مچ، انگشتان و در صورت نیاز ساعد اندازهگیری و با سمت مقابل مقایسه میشود.
۳. بررسی قدرت دست
بر اساس شرایط بیمار، قدرت عضلات مچ، انگشتان، گرفتن اشیا و حرکات ظریف دست ارزیابی میشود.
۴. بررسی تورم، اسکار و وضعیت بافتها
در بیمارانی که سابقه جراحی، شکستگی یا آسیب داشتهاند، میزان تورم، حساسیت، وضعیت اسکار و حرکت بافتها نیز میتواند اهمیت داشته باشد.
۵. بررسی عصبی
اگر بیحسی، گزگز، ضعف یا احساس برقگرفتگی وجود داشته باشد، مسیر عصبی اندام فوقانی و در صورت لزوم وضعیت گردن نیز بررسی میشود.
۶. بررسی عملکرد واقعی دست
توانایی انجام فعالیتهایی مانند نوشتن، گرفتن لیوان، باز کردن در بطری، کار با ابزار، تایپ کردن یا انجام فعالیت ورزشی بررسی میشود.
هدف این است که پیشرفت درمان فقط با کاهش درد سنجیده نشود؛ بلکه مشخص شود بیمار در فعالیت واقعی چه میزان توانایی خود را بازیافته است.
روشهای فیزیوتراپی دست
هیچ روش واحدی برای تمام مشکلات دست وجود ندارد. بر اساس یافتههای ارزیابی ممکن است از ترکیبی از روشهای زیر استفاده شود.
تمریندرمانی اختصاصی
تمرینها میتوانند با هدف بازیابی دامنه حرکت، افزایش قدرت، بهبود کنترل حرکتی و افزایش تحمل بافت در برابر فعالیت طراحی شوند.
شدت تمرین باید تدریجی باشد و با وضعیت آسیب و پاسخ فرد به درمان هماهنگ شود.
تمرین حرکت تاندونها
در بعضی مشکلات و مراحل توانبخشی، تمرینهای کنترلشده برای حرکت بهتر تاندونها نسبت به بافتهای اطراف استفاده میشوند.
نوع و زمان این تمرینها اهمیت زیادی دارد؛ بهخصوص پس از ترمیم جراحی تاندون.
درمان دستی
در موارد انتخابشده، تکنیکهای درمان دستی یا موبیلیزیشن مفصل و بافت نرم میتوانند بهعنوان بخشی از برنامه برای کاهش خشکی و بهبود حرکت مورد استفاده قرار گیرند.
تمرین قدرت گرفتن و حرکات ظریف
هنگامی که بافت آمادگی کافی داشته باشد، تمرینهایی برای بازیابی Grip، Pinch و کنترل حرکات ظریف دست اضافه میشوند.
هدف ممکن است بازگشت به فعالیتهایی مانند نوشتن، کار با موس و کیبورد، استفاده از ابزار یا فعالیت ورزشی باشد.
آموزش مدیریت فعالیت
یکی از بخشهای مهم درمان، مشخص کردن میزان مناسب فعالیت است.
استراحت کامل طولانیمدت در بسیاری از مشکلات اسکلتیعضلانی مناسب نیست؛ همانطور که ادامه دادن فعالیت تحریککننده بدون اصلاح نیز میتواند علائم را افزایش دهد.
به همین دلیل میزان فعالیت باید متناسب با تحمل دست تنظیم و بهتدریج افزایش داده شود.
فیزیوتراپی دست با دستگاه چگونه است؟
«فیزیوتراپی دست با دستگاه» یکی از جستوجوهای رایج بیماران است، اما دستگاه بهتنهایی برنامه درمانی محسوب نمیشود.
بسته به نوع مشکل و تشخیص فیزیوتراپیست، ممکن است از برخی روشهای فیزیکی یا الکتریکی برای کمک به کنترل علائم استفاده شود. انتخاب دستگاه باید بر اساس شرایط بیمار انجام شود، نه اینکه برای تمام دردهای دست از یک روش ثابت استفاده شود.
در بسیاری از مشکلات دست، بخش مهم توانبخشی شامل:
تمریندرمانی
بازیابی دامنه حرکتی
افزایش تدریجی قدرت
آموزش نحوه استفاده از دست
مدیریت فعالیت
تمرین عملکردی
است.
بنابراین اگر درمان صرفاً به استفاده از دستگاه محدود شود و حرکت، قدرت و عملکرد دست ارزیابی نشوند، بخش مهمی از فرآیند توانبخشی نادیده گرفته میشود.
تمرینات فیزیوتراپی دست در خانه
تمرین خانگی میتواند بخشی از برنامه فیزیوتراپی باشد، اما یک مجموعه تمرین ثابت برای تمام دردهای دست مناسب نیست.
برای مثال تمرین مناسب برای خشکی مچ پس از باز شدن گچ با تمرین فردی که چند روز قبل جراحی تاندون داشته کاملاً متفاوت است.
در کلینیک آرات، در صورت نیاز تمرینهای خانگی بر اساس مرحله درمان انتخاب میشوند و بیمار درباره تعداد تکرار، شدت و محدودیتهای لازم آموزش میبیند.
اگر امکان مراجعه به کلینیک را ندارید و به دنبال خدمات درمانی در منزل هستید، موضوع آن در صفحه اختصاصی دیگری بررسی شده است.
فیزیوتراپی دست چند جلسه است؟
برای فیزیوتراپی دست نمیتوان یک تعداد جلسه ثابت برای همه افراد تعیین کرد.
تعداد و فاصله جلسات میتواند به عوامل مختلفی وابسته باشد:
نوع آسیب
شدت محدودیت حرکت
وجود شکستگی
وجود جراحی
نوع آسیب تاندون یا رباط
میزان ضعف
مدت بیحرکتی
شرایط ترمیم بافت
بیماریهای زمینهای
فعالیت شغلی یا ورزشی
میزان انجام تمرینهای خانگی
به همین دلیل، تصمیم برای ادامه درمان بهتر است بر اساس پیشرفت قابلاندازهگیری عملکرد دست گرفته شود، نه صرفاً رسیدن به یک تعداد جلسه از پیش تعیینشده.
هزینه فیزیوتراپی دست در شیراز چقدر است؟
هزینه فیزیوتراپی دست به نوع خدمات موردنیاز، تعداد نواحی تحت درمان، روشهای مورد استفاده، نسخه پزشک و شرایط پوشش بیمه بستگی دارد.
پس از بررسی نسخه یا ارزیابی اولیه میتوان مشخص کرد چه خدماتی برای بیمار موردنیاز است و هزینه بر همان اساس تعیین میشود.
برای اطلاع از هزینه و شرایط پذیرش میتوانید با پذیرش کلینیک فیزیوتراپی آرات تماس بگیرید.
چه زمانی باید سریعتر به پزشک مراجعه کرد؟
فیزیوتراپی برای تمام آسیبهای دست اولین اقدام درمانی نیست.
در صورت وجود موارد زیر، ابتدا ارزیابی پزشکی یا اورژانسی اهمیت دارد:
تغییر شکل واضح دست یا انگشت پس از ضربه
احتمال شکستگی جدید
زخم عمیق یا باز
ناتوانی ناگهانی در خم یا صاف کردن یک انگشت پس از آسیب
قطع یا کاهش شدید حس پس از ضربه
ضعف پیشرونده دست
سرد یا کبود شدن انگشتان
تورم شدید و سریع
قرمزی، گرمی، ترشح یا تب پس از جراحی
درد شدید غیرطبیعی پس از آسیب
پس از تشخیص و تثبیت وضعیت، در صورت نیاز برنامه توانبخشی آغاز میشود.
فیزیوتراپی دست بعد از سکته مغزی
اگر ضعف یا کاهش حرکت دست به دلیل سکته مغزی، آسیب مغزی، اماس یا سایر بیماریهای سیستم عصبی ایجاد شده باشد، مسیر درمان با مشکلات معمول اسکلتیعضلانی دست متفاوت است.
در این موارد تمرکز اصلی بر بازآموزی عصبیحرکتی، کنترل حرکت و عملکرد کلی بیمار قرار دارد.
فیزیوتراپی تخصصی دست در کلینیک آرات شیراز
در کلینیک فیزیوتراپی آرات، درمان مشکلات دست و مچ بر اساس ارزیابی وضعیت واقعی بیمار انجام میشود. دامنه حرکت، قدرت، درد، محدودیتهای روزمره و سابقه آسیب یا جراحی بررسی میشوند و بر اساس نتایج، اهداف درمانی قابلاندازهگیری تعیین میشوند.
کلینیک فیزیوتراپی آرات به مدیریت فیزیوتراپیست فاطمه معزی در شیراز فعالیت میکند.
آدرس:
شیراز، خلدبرین، نبش کوچه ۱۰ شهید بهشتی، مجتمع پزشکی پالادیوم، طبقه ۵
ساعات پاسخگویی:
شنبه تا پنجشنبه، ساعت ۱۳ تا ۲۱
برای دریافت نوبت ارزیابی فیزیوتراپی دست میتوانید پیش از مراجعه با پذیرش کلینیک هماهنگ کنید.
سوالات متداول درباره فیزیوتراپی دست
فیزیوتراپی دست برای چیست؟
فیزیوتراپی دست میتواند برای بازیابی حرکت، قدرت و عملکرد دست و مچ پس از بعضی آسیبها، شکستگیها، جراحیها و مشکلات تاندونی یا مفصلی استفاده شود. نوع برنامه پس از ارزیابی مشخص میشود.
فیزیوتراپی دست چگونه انجام میشود؟
ابتدا علت و نوع محدودیت بررسی میشود. سپس بر اساس نیاز بیمار ممکن است تمریندرمانی، درمان دستی، تمرینهای عملکردی، آموزش مدیریت فعالیت و در صورت نیاز روشهای فیزیکی کمکی در برنامه قرار گیرند.
آیا فیزیوتراپی دست حتماً با دستگاه انجام میشود؟
خیر. استفاده از دستگاه در صورت وجود اندیکاسیون میتواند بخشی از برنامه باشد، اما بازیابی حرکت، قدرت و عملکرد معمولاً به تمریندرمانی و فعالیت هدفمند نیز نیاز دارد.
فیزیوتراپی بعد از باز کردن گچ دست چه زمانی شروع میشود؟
زمان شروع به نوع شکستگی، وضعیت جوش خوردن استخوان و نظر پزشک بستگی دارد. پس از اجازه حرکت، برنامه معمولاً بهصورت تدریجی برای کاهش خشکی و بازیابی قدرت پیش میرود.
آیا پارگی تاندون دست با فیزیوتراپی درمان میشود؟
در پارگی کامل یا بریدگی تاندون ممکن است درمان جراحی لازم باشد. فیزیوتراپی نقش مهمی در توانبخشی پس از ترمیم و بازیابی حرکت دارد، اما باید مطابق مرحله ترمیم و پروتکل جراح انجام شود.
برای گزگز و بیحسی دست فیزیوتراپی مناسب است؟
ابتدا باید علت علائم مشخص شود. فشار روی عصب در مچ، مشکلات مسیر عصبی یا حتی مشکلات گردن میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند؛ بنابراین ارزیابی قبل از شروع درمان ضروری است.
فیزیوتراپی دست چند جلسه طول میکشد؟
تعداد جلسات ثابت نیست و به نوع آسیب، شدت محدودیت، وجود جراحی یا شکستگی و سرعت پیشرفت بیمار بستگی دارد.
آیا تمرین فیزیوتراپی دست را میتوان در خانه انجام داد؟
بخشی از تمرینها ممکن است در منزل انجام شوند، اما نوع حرکت و شدت آن باید بر اساس مشکل فرد انتخاب شود؛ بهخصوص پس از شکستگی، جراحی یا آسیب تاندون، انجام تمرین نامناسب میتواند مشکلساز باشد.