بازبین علمی: فیزیوتراپیست فاطمه معزی
آخرین به‌روزرسانی و بازبینی تخصصی: ۲۵ شهریور ۱۴۰۵

جراحی زانو معمولاً پایان مسیر درمان نیست. برای بسیاری از بیماران، بخش مهمی از بازگشت به راه رفتن، بالا رفتن از پله، انجام کارهای روزمره یا فعالیت ورزشی، بعد از عمل و در دوره توانبخشی آغاز می‌شود.

اما فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی زانو برای همه افراد یک برنامه ثابت ندارد. برنامه فردی که تعویض مفصل زانو انجام داده است با فردی که تحت بازسازی رباط صلیبی، ترمیم مینیسک یا آرتروسکوپی قرار گرفته یکسان نیست.

نوع جراحی، بافت ترمیم‌شده، میزان مجاز تحمل وزن، وضعیت زخم، دامنه حرکت، قدرت عضلات، درد و تورم و مهم‌تر از همه دستور جراح تعیین می‌کنند که توانبخشی از چه زمانی شروع شود و در هر مرحله چه تمرین‌هایی مناسب باشند.

در کلینیک فیزیوتراپی آرات در شیراز، برنامه توانبخشی بعد از جراحی زانو با ارزیابی وضعیت فعلی بیمار آغاز می‌شود تا روند درمان متناسب با شرایط واقعی او تنظیم شود؛ نه صرفاً بر اساس تعداد روزهایی که از جراحی گذشته است.

هدف فقط کاهش درد نیست. تلاش می‌شود بیمار به‌تدریج حرکت مناسب‌تر زانو، قدرت عضلانی بیشتر، راه رفتن بهتر و استقلال بیشتری در فعالیت‌های روزمره به دست آورد.

برای آشنایی با سایر خدمات مجموعه می‌توانید صفحه فیزیوتراپی در شیراز را نیز مشاهده کنید.

نکته مهم: اگر به‌تازگی جراحی زانو انجام داده‌اید، بهتر است گزارش جراحی، دستور جراح و اطلاعات مربوط به محدودیت تحمل وزن یا دامنه حرکت را در اولین جلسه فیزیوتراپی همراه داشته باشید.

پاسخ کوتاه به سوالات مهم بعد از جراحی زانو

چند روز بعد از عمل زانو فیزیوتراپی می‌شود؟

برای همه جراحی‌ها عدد ثابتی وجود ندارد. در برخی جراحی‌ها توانبخشی از همان روز عمل یا روز بعد شروع می‌شود. پس از تعویض اولیه مفصل زانو نیز شروع زودهنگام توانبخشی توصیه می‌شود. در مقابل، بعضی جراحی‌های مینیسک، غضروف یا جراحی‌های ترکیبی ممکن است محدودیت‌های بیشتری داشته باشند.

خم شدن زانو بعد از عمل از چه زمانی شروع می‌شود؟

در بسیاری از جراحی‌ها بازیابی تدریجی دامنه حرکت از مراحل اولیه توانبخشی آغاز می‌شود؛ اما میزان مجاز خم شدن به نوع جراحی و دستور جراح بستگی دارد.

چند روز بعد از عمل زانو می‌توان حمام کرد؟

یک زمان ثابت برای تمام بیماران وجود ندارد. نوع جراحی، وضعیت زخم و نوع پانسمان تعیین‌کننده هستند. در بسیاری از جراحی‌ها دوش گرفتن پس از حدود ۴۸ ساعت ممکن است امکان‌پذیر باشد، اما دستور جراح و تیم درمان همیشه در اولویت است.

چند جلسه فیزیوتراپی لازم است؟

تعداد جلسات از قبل برای همه قابل تعیین نیست. نوع جراحی، دامنه حرکت، قدرت عضلات، وضعیت راه رفتن، اهداف بیمار و سرعت پیشرفت در طول درمان تعیین‌کننده هستند.

فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو برای چه عمل‌هایی انجام می‌شود؟

توانبخشی پس از جراحی می‌تواند بخشی از درمان بیماران بعد از عمل‌های مختلف زانو باشد، از جمله:

• تعویض کامل مفصل زانو

• تعویض جزئی مفصل زانو

• بازسازی رباط صلیبی قدامی یا ACL

• جراحی سایر رباط‌های زانو

• ترمیم یا بخیه مینیسک

• برداشتن بخشی از مینیسک

• آرتروسکوپی زانو

• جراحی یا ترمیم غضروف

• برخی جراحی‌های کشکک

• بعضی شکستگی‌های اطراف مفصل زانو

• استئوتومی و جراحی‌های اصلاحی

• ترمیم برخی تاندون‌های اطراف زانو

دو بیمار ممکن است هر دو بگویند «جراحی زانو انجام داده‌ام»، اما محدودیت‌ها و برنامه توانبخشی آنها کاملاً متفاوت باشد. به همین دلیل دانستن نام دقیق جراحی اهمیت زیادی دارد.

برنامه فیزیوتراپی بعد از هر نوع جراحی زانو چه تفاوتی دارد؟

تعویض مفصل زانو

پس از تعویض مفصل، معمولاً کنترل درد و تورم، بازیابی حرکت، فعال کردن عضلات، بهبود راه رفتن و افزایش استقلال بیمار در فعالیت‌های روزانه اهمیت زیادی دارد.

بازسازی رباط صلیبی ACL

در توانبخشی ACL، محافظت از گرافت، کنترل تورم، بازیابی دامنه حرکت، فعال شدن عضله چهارسر و سپس تقویت عضلات و بهبود کنترل عصبی ـ عضلانی اهمیت دارد.

ترمیم مینیسک

پس از بعضی ترمیم‌های مینیسک، جراح ممکن است برای مدتی دامنه خم شدن زانو یا میزان تحمل وزن را محدود کند. این محدودیت‌ها باید در طراحی برنامه فیزیوتراپی رعایت شوند.

برداشتن بخشی از مینیسک

توانبخشی پس از Partial Meniscectomy معمولاً با ترمیم مینیسک متفاوت است و می‌تواند با سرعت دیگری به سمت بازیابی حرکت، قدرت و عملکرد پیش برود.

آرتروسکوپی زانو

آرتروسکوپی نام یک روش جراحی است و به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که درون مفصل چه اقدامی انجام شده است. بنابراین گزارش جراحی در طراحی برنامه توانبخشی اهمیت زیادی دارد.

جلسه اول فیزیوتراپی بعد از عمل زانو چگونه است؟

جلسه اول فقط برای شروع چند تمرین نیست.

ابتدا باید مشخص شود زانو در چه مرحله‌ای از ترمیم قرار دارد و چه محدودیت‌هایی باید رعایت شوند.

در ارزیابی اولیه، با توجه به شرایط بیمار، ممکن است موارد زیر بررسی شوند:

• نوع و تاریخ جراحی

• گزارش جراحی

• دستور جراح

• میزان مجاز تحمل وزن

• استفاده از بریس، واکر یا عصا

• شدت درد و تورم

• میزان صاف شدن زانو

• میزان خم شدن زانو

• قدرت و کنترل عضله چهارسر

• قدرت عضلات ران و لگن

• نحوه نشستن و برخاستن

• الگوی راه رفتن

• تعادل

• توانایی استفاده از پله

• نیازهای شغلی

• میزان فعالیت قبل از جراحی

• هدف بیمار از توانبخشی

پس از این ارزیابی، برنامه اولیه تعیین می‌شود و با توجه به پیشرفت بیمار در جلسات بعدی تغییر می‌کند.

چند روز بعد از عمل زانو فیزیوتراپی می‌شود؟

پاسخ به سؤال «چند روز بعد از عمل زانو فیزیوتراپی می‌شود؟» یک عدد ثابت مثل ۳، ۷ یا ۱۰ روز نیست.

در بعضی جراحی‌ها حرکت و توانبخشی خیلی زود شروع می‌شود.

برای نمونه، پس از تعویض اولیه مفصل زانو، شروع توانبخشی در صورت امکان از همان روز جراحی و حداکثر در ۲۴ ساعت اول توصیه شده است.

پس از بازسازی ACL نیز فیزیوتراپی معمولاً از مراحل ابتدایی بعد از جراحی آغاز می‌شود و اهداف اولیه می‌تواند شامل کنترل تورم، بازیابی حرکت و فعال کردن عضلات باشد.

اما بعد از بعضی جراحی‌ها مانند ترمیم مینیسک، ترمیم غضروف یا جراحی‌های ترکیبی، جراح ممکن است محدودیت بیشتری برای تحمل وزن یا خم کردن زانو تعیین کند.

بنابراین سؤال دقیق‌تر این است:

با توجه به نوع جراحی من، فیزیوتراپی از چه زمانی و با چه محدودیت‌هایی باید شروع شود؟

خم شدن زانو بعد از عمل؛ چه نکاتی مهم است؟

خم شدن زانو بعد از عمل یکی از نگرانی‌های رایج بیماران است.

تورم، درد، ضعف عضلات و محافظت ناخودآگاه از پا می‌توانند باعث شوند حرکت زانو در روزها و هفته‌های ابتدایی محدود شود.

در بسیاری از جراحی‌ها یکی از اهداف توانبخشی، بازیابی تدریجی دامنه حرکت است؛ اما نکته مهم این است که:

هرچه زانو را بیشتر و سریع‌تر خم کنیم، الزاماً نتیجه بهتر نمی‌شود.

پس از بعضی ترمیم‌های مینیسک یا غضروف، جراح ممکن است مقدار خم شدن زانو را برای مدتی محدود کند.

از طرف دیگر، فقط خم کردن زانو اهمیت ندارد. توانایی صاف کردن مناسب زانو نیز برای الگوی صحیح راه رفتن و عملکرد عضله چهارسر مهم است.

بنابراین بهتر است پیشرفت دامنه حرکت با نوع جراحی، مرحله ترمیم و شرایط خود بیمار مقایسه شود؛ نه با بیمار دیگری که ممکن است جراحی متفاوتی انجام داده باشد.

فیزیوتراپی خم شدن زانو بعد از عمل چگونه انجام می‌شود؟

هدف فیزیوتراپی خم شدن زانو بعد از عمل افزایش حرکت به هر قیمت نیست.

دامنه حرکت باید به‌صورت تدریجی و کنترل‌شده افزایش پیدا کند و در عین حال محدودیت‌های بافت ترمیم‌شده رعایت شوند.

بر اساس شرایط بیمار ممکن است از روش‌هایی مانند:

• تمرین‌های فعال دامنه حرکت

• تمرین‌های فعال ـ کمکی

• Heel Slide یا سر دادن پاشنه

• خم کردن کنترل‌شده زانو در حالت نشسته

• تمرین‌های حرکتی روی تخت

• کنترل تورم

• فعال‌سازی عضله چهارسر

• تکنیک‌های دستی در صورت نیاز

• برنامه تمرینی مشخص برای منزل

استفاده شود.

میزان و شدت تمرین برای همه افراد یکسان نیست و باید با توجه به نوع جراحی و واکنش زانو به تمرین تنظیم شود.

ورزش برای خم شدن زانو بعد از عمل مفصل

بیمارانی که تعویض مفصل انجام داده‌اند معمولاً درباره بهترین ورزش برای خم شدن زانو بعد از عمل مفصل سؤال می‌کنند.

دو نمونه از تمرین‌هایی که در بسیاری از برنامه‌های توانبخشی استفاده می‌شوند عبارت‌اند از:

Heel Slide یا سر دادن پاشنه

در حالت خوابیده، پاشنه به‌آرامی روی سطح به سمت بدن حرکت داده می‌شود تا زانو در محدوده مناسب خم شود و سپس پا به وضعیت اولیه بازمی‌گردد.

خم کردن زانو در حالت نشسته

در مراحل مناسب توانبخشی، بیمار می‌تواند روی صندلی بنشیند و پا را به‌آرامی عقب ببرد تا زانو در محدوده مجاز خم شود.

این تمرین‌ها مثال‌های عمومی هستند و تعداد تکرار، شدت و زاویه حرکت برای همه بیماران یکسان نیست.

اگر تمرین باعث افزایش قابل توجه درد یا تورم شود، بهتر است نحوه و شدت انجام آن دوباره بررسی شود.

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو

فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو بخش مهمی از روند بازیابی عملکرد پس از Total Knee Replacement است.

در مراحل اولیه معمولاً روی مواردی مانند:

• کاهش و کنترل تورم

• مدیریت درد

• بهبود صاف شدن زانو

• افزایش تدریجی خم شدن زانو

• فعال کردن عضله چهارسر

• آموزش جابه‌جایی ایمن

• راه رفتن با واکر یا عصا

• آموزش استفاده از پله

• تمرین‌های مناسب منزل

تمرکز می‌شود.

با پیشرفت وضعیت بیمار، برنامه می‌تواند به سمت تقویت بیشتر عضلات، تمرین تعادل، اصلاح الگوی راه رفتن و فعالیت‌های عملکردی حرکت کند.

چه زمانی می‌توان واکر یا عصا را کنار گذاشت؟

تاریخ ثابتی برای کنار گذاشتن وسیله کمکی وجود ندارد.

قبل از این تصمیم باید مواردی مانند:

• میزان مجاز تحمل وزن

• قدرت عضله چهارسر

• تعادل

• کنترل زانو

• شدت درد و تورم

• کیفیت راه رفتن

• وجود یا نبود لنگش

بررسی شوند.

هدف این نیست که بیمار هرچه سریع‌تر واکر یا عصا را کنار بگذارد؛ هدف این است که در زمان مناسب و با الگوی راه رفتن ایمن‌تر وابستگی او به وسیله کمکی کاهش پیدا کند.

فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو در منزل

بخشی از روند توانبخشی پس از تعویض مفصل معمولاً شامل تمرین‌هایی است که بیمار باید در منزل ادامه دهد.

عبارت فیزیوتراپی تعویض مفصل زانو در منزل می‌تواند دو مفهوم داشته باشد:

1. انجام برنامه تمرینی تجویزشده توسط بیمار در منزل

2. انجام جلسات توانبخشی تحت نظارت فیزیوتراپیست در منزل

برای بعضی بیماران، تمرین خانگی هدایت‌شده می‌تواند بخش مؤثری از برنامه باشد.

اما اگر بیمار:

• در انجام فعالیت‌های روزمره مشکل قابل توجه داشته باشد

• تمرین‌ها را به‌درستی انجام ندهد

• پیشرفت کافی نداشته باشد

• دچار مشکل تعادل باشد

• خطر زمین خوردن داشته باشد

• یا محدودیت قابل توجه دامنه حرکت داشته باشد

ممکن است نیاز بیشتری به توانبخشی تحت نظارت داشته باشد.

انتخاب بین تمرین خانگی، جلسات کلینیکی و در صورت امکان خدمات در منزل باید بر اساس شرایط خود بیمار انجام شود.

اگر به دلیل محدودیت حرکتی امکان مراجعه آسان به کلینیک ندارید، می‌توانید درباره شرایط خدمات در منزل با پذیرش کلینیک آرات هماهنگ کنید.

فیزیوتراپی زانو بعد از عمل رباط صلیبی

فیزیوتراپی زانو بعد از عمل رباط صلیبی یا بازسازی ACL فقط به معنی تقویت عضلات نیست.

گرافت جدید برای ترمیم و سازگاری به زمان نیاز دارد و همزمان باید از مشکلاتی مانند خشکی مفصل، ضعف عضله چهارسر و اختلال الگوی راه رفتن پیشگیری شود.

در مراحل اولیه ممکن است اهداف درمان شامل موارد زیر باشند:

• کاهش تورم

• بازیابی صاف شدن زانو

• افزایش تدریجی خم شدن

• فعال شدن عضله چهارسر

• محافظت از گرافت

• بهبود نحوه راه رفتن

در مراحل بعدی، تمرین‌های قدرتی، تعادلی، کنترل عصبی ـ عضلانی و تمرین‌های عملکردی به‌تدریج اضافه می‌شوند.

اگر همراه با بازسازی ACL، مینیسک نیز ترمیم شده باشد، برنامه توانبخشی ممکن است محدودیت بیشتری داشته باشد.

همچنین بازگشت به ورزش نباید فقط بر اساس گذشت یک تعداد ماه مشخص انجام شود؛ قدرت، تعادل، کنترل حرکتی و آمادگی عملکردی فرد نیز اهمیت دارند.

فیزیوتراپی بعد از جراحی مینیسک

تمام «عمل‌های مینیسک» یکسان نیستند.

برنامه توانبخشی پس از:

ترمیم یا بخیه مینیسک

با برنامه بعد از:

برداشتن بخشی از مینیسک

می‌تواند متفاوت باشد.

پس از بعضی ترمیم‌های مینیسک، جراح ممکن است برای مدتی میزان تحمل وزن، استفاده از بریس یا میزان خم شدن زانو را محدود کند.

بنابراین انجام تمرینی که برای بیمار دیگری مناسب بوده، صرفاً به دلیل مشابه بودن نام «عمل مینیسک»، توصیه مناسبی نیست.

فیزیوتراپی بعد از آرتروسکوپی زانو

آرتروسکوپی نام روش انجام جراحی است و به‌تنهایی نوع درمان را مشخص نمی‌کند.

در طول آرتروسکوپی ممکن است:

• بخشی از مینیسک برداشته شود

• مینیسک ترمیم شود

• غضروف درمان شود

• رباط بازسازی شود

• یا اقدامات دیگری انجام شوند

بنابراین اگر آرتروسکوپی انجام داده‌اید، بهتر است گزارش عمل را در جلسه ارزیابی همراه داشته باشید تا مشخص شود چه ساختاری درمان شده و چه محدودیت‌هایی باید رعایت شوند.

مراحل کلی فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی زانو

روند دقیق توانبخشی برای هر جراحی متفاوت است، اما از نظر عملکردی می‌توان مسیر درمان را به چند مرحله کلی تقسیم کرد.

مرحله اول؛ محافظت و کنترل علائم

در مراحل ابتدایی ممکن است تمرکز روی:

• محافظت از محل جراحی

• کنترل درد و تورم

• حفظ یا بازیابی تدریجی حرکت

• فعال کردن عضلات

• آموزش استفاده از واکر یا عصا

• آموزش تمرین‌های مناسب منزل

باشد.

مرحله دوم؛ بازیابی حرکت و راه رفتن

با بهتر شدن شرایط، تمرکز بیشتری روی:

• صاف و خم شدن زانو

• افزایش تحمل وزن در محدوده مجاز

• کاهش لنگش

• اصلاح نحوه راه رفتن

• نشستن و برخاستن

قرار می‌گیرد.

مرحله سوم؛ تقویت و کنترل حرکتی

کم شدن درد به‌تنهایی به معنی پایان توانبخشی نیست.

ممکن است همچنان ضعف قابل توجهی در عضله چهارسر، عضلات لگن یا ساق وجود داشته باشد.

در این مرحله تمرین‌های قدرتی، تعادلی و عملکردی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

مرحله چهارم؛ بازگشت به فعالیت

هدف نهایی برای همه بیماران یکسان نیست.

برای یک فرد ممکن است هدف اصلی:

• راه رفتن مستقل

• بالا رفتن از پله

• انجام خرید

• انجام فعالیت‌های روزمره

باشد.

در حالی که برای ورزشکار ممکن است برنامه در مراحل مناسب به تمرین‌های اختصاصی‌تر برای بازگشت به ورزش برسد.

در فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو از چه روش‌هایی استفاده می‌شود؟

روش درمان باید بر اساس نیاز بیمار انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس وجود دستگاه یا تجهیزات در کلینیک.

تمرین‌درمانی

تمرین‌درمانی یکی از مهم‌ترین اجزای توانبخشی است و برای بهبود حرکت، قدرت، تعادل و عملکرد استفاده می‌شود.

آموزش راه رفتن

استفاده از عصا یا واکر نیز نیازمند آموزش است و استفاده نادرست از وسیله کمکی می‌تواند روی نحوه راه رفتن اثر بگذارد.

درمان دستی

در صورت مناسب بودن شرایط، بعضی تکنیک‌های دستی می‌توانند برای کمک به حرکت مفصل یا بافت‌های اطراف استفاده شوند.

تمرین‌های تعادل و کنترل حرکتی

این تمرین‌ها به‌خصوص در مراحل بعدی توانبخشی، برای کنترل بهتر اندام تحتانی اهمیت پیدا می‌کنند.

تجهیزات فیزیوتراپی

بعضی تجهیزات می‌توانند به‌عنوان درمان کمکی برای کنترل علائم یا فعال‌سازی عضله استفاده شوند.

اما هیچ دستگاهی جای تمرین‌درمانی، تقویت عضلات و بازآموزی حرکت را نمی‌گیرد.

نمونه واقعی توانبخشی تعویض مفصل زانو در کلینیک آرات شیراز

یکی از نقاط مهم در ارزیابی یک مرکز توانبخشی، مشاهده نمونه‌های واقعی از روند درمان است.

در یکی از پرونده‌های ثبت‌شده کلینیک فیزیوتراپی آرات شیراز، مراجعه‌کننده‌ای ۶۶ ساله پس از تعویض مفصل زانوی راست با درد، تورم، محدودیت دامنه حرکت و وابستگی به واکر مراجعه کرده بود.

در شروع روند توانبخشی، خم شدن زانو ۷۰ درجه ثبت شده بود.

در ادامه دوره:

• خم شدن زانو به ۱۰۵ درجه رسید

• شدت درد گزارش‌شده از ۷ به ۳ از ۱۰ کاهش پیدا کرد

• وسیله کمکی بیمار با توجه به پیشرفت عملکرد از واکر به عصا تغییر کرد

این گزارش یک مطالعه موردی واقعی است و نتیجه آن به تمام بیماران قابل تعمیم نیست. سرعت و میزان پیشرفت به نوع جراحی، شرایط جسمی و پاسخ هر بیمار به توانبخشی بستگی دارد.

جزئیات بیشتر این پرونده را می‌توانید در صفحه بازگشت به راه رفتن پس از جراحی تعویض مفصل زانو مطالعه کنید.

چند روز بعد از عمل زانو می‌توان حمام کرد؟

سؤال «چند روز بعد از عمل زانو می‌توان حمام کرد؟» یک پاسخ یکسان برای تمام بیماران ندارد.

زمان دوش گرفتن به:

• نوع جراحی

• وضعیت زخم

• نوع پانسمان

• ضدآب بودن پانسمان

• دستور جراح

بستگی دارد.

در بسیاری از توصیه‌های عمومی مراقبت از زخم جراحی، دوش گرفتن پس از حدود ۴۸ ساعت امکان‌پذیر است، اما این زمان برای همه عمل‌های زانو یکسان نیست.

بنابراین:

• دستور ترخیص بیمارستان و جراح را در اولویت قرار دهید.

• از ضدآب بودن پانسمان مطمئن شوید.

• تا زمان ترمیم مناسب زخم، آن را در وان یا استخر غوطه‌ور نکنید.

• روی زخم در حال ترمیم مستقیماً صابون یا مواد شوینده قرار ندهید مگر طبق دستور تیم درمان.

• خطر سر خوردن در حمام را جدی بگیرید.

اگر درباره نوع پانسمان یا وضعیت زخم مطمئن نیستید، پیش از حمام با تیم جراحی خود مشورت کنید.

چه علائمی بعد از جراحی زانو نیاز به بررسی پزشکی دارند؟

مقداری درد و تورم پس از جراحی قابل انتظار است، اما بعضی نشانه‌ها نیاز به بررسی دارند.

در صورت مشاهده مواردی مانند:

• افزایش غیرعادی قرمزی یا گرمی اطراف زخم

• ترشح قابل توجه از محل جراحی

• باز شدن زخم

• تب یا لرز

• درد شدید یا رو به افزایش غیرمنتظره

• درد شدید جدید در ساق

• تورم ناگهانی ساق یا پا

با جراح یا پزشک خود تماس بگیرید.

تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه یا علائم شدید و ناگهانی می‌توانند نیازمند ارزیابی فوری پزشکی باشند.

چرا برنامه فیزیوتراپی بعد از جراحی باید اختصاصی باشد؟

دو نفر ممکن است جراحی مشابهی انجام داده باشند اما مسیر بازیابی متفاوتی داشته باشند.

عواملی مانند:

• سن

• نوع دقیق جراحی

• جراحی‌های همزمان

• قدرت عضلات قبل از عمل

• میزان تورم

• بیماری‌های زمینه‌ای

• کیفیت راه رفتن

• سطح فعالیت قبل از جراحی

• نیازهای شغلی

• هدف بیمار

• پاسخ بدن به تمرین

می‌توانند بر سرعت پیشرفت اثر بگذارند.

به همین دلیل برنامه توانبخشی بهتر است بر اساس وضعیت واقعی بیمار و پاسخ او به درمان پیشرفت کند؛ نه صرفاً یک جدول زمانی از پیش تعیین‌شده.

فیزیوتراپی بعد از عمل زانو در کلینیک آرات شیراز

اگر بعد از جراحی زانو با مشکلاتی مانند:

• محدودیت خم شدن زانو

• مشکل در صاف کردن زانو

• درد یا تورم

• ضعف عضلات

• مشکل در راه رفتن

• وابستگی به عصا یا واکر

• دشواری در استفاده از پله

• مشکل در نشستن و برخاستن

مواجه هستید، ارزیابی فیزیوتراپی می‌تواند به مشخص شدن مرحله فعلی توانبخشی و اولویت‌های درمان کمک کند.

در کلینیک فیزیوتراپی آرات در شیراز، برنامه توانبخشی بر اساس نوع جراحی، دستور جراح، یافته‌های ارزیابی و پیشرفت بیمار تنظیم می‌شود.

اگر می‌خواهید ابتدا با خدمات و رویکرد کلی مجموعه آشنا شوید، صفحه فیزیوتراپی در شیراز و معرفی کلینیک آرات اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهد.

برای اولین جلسه فیزیوتراپی چه مدارکی همراه داشته باشیم؟

اگر در اختیار دارید، بهتر است موارد زیر را همراه داشته باشید:

• گزارش جراحی

• دستور جراح

• MRI یا تصاویر پزشکی مرتبط

• خلاصه پرونده بیمارستان

• اطلاعات مربوط به محدودیت تحمل وزن

• بریس مورد استفاده

• واکر یا عصایی که با آن راه می‌روید

داشتن این اطلاعات کمک می‌کند محدودیت‌های جراحی بهتر در طراحی برنامه توانبخشی در نظر گرفته شوند.

سوالات متداول درباره فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی زانو

آیا بعد از عمل زانو باید فوراً فیزیوتراپی شروع شود؟

در بسیاری از جراحی‌ها توانبخشی زودهنگام اهمیت دارد، اما زمان و نوع تمرین به نوع عمل وابسته است. پس از تعویض مفصل اولیه معمولاً توانبخشی بسیار زود شروع می‌شود، در حالی که بعضی ترمیم‌های مینیسک یا غضروف محدودیت‌های بیشتری دارند.

بعد از عمل زانو چند درجه باید خم شود؟

برای تمام بیماران عدد ثابت و یکسانی وجود ندارد. نوع جراحی، زمان سپری‌شده از عمل و محدودیت‌های جراح اهمیت دارند.

اگر زانو بعد از عمل خوب خم نشود چه کنیم؟

درد، تورم، خشکی و ضعف عضلات می‌توانند باعث محدودیت شوند. ابتدا باید علت بررسی شود و سپس برنامه مناسب برای افزایش تدریجی دامنه حرکت انتخاب شود.

آیا فیزیوتراپی بعد از عمل زانو دردناک است؟

بعضی تمرین‌ها ممکن است با کشش یا ناراحتی همراه باشند، اما درد شدید یا افزایش غیرعادی علائم نباید نادیده گرفته شود.

چند جلسه فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو لازم است؟

تعداد جلسات برای همه بیماران یکسان نیست. دامنه حرکت، قدرت، کیفیت راه رفتن، استقلال در فعالیت‌های روزمره و میزان پیشرفت در تصمیم‌گیری نقش دارند.

چه زمانی می‌توان بدون عصا راه رفت؟

زمان کنار گذاشتن عصا فقط بر اساس تعداد روزهای گذشته از جراحی تعیین نمی‌شود. اجازه تحمل وزن، قدرت عضلات، تعادل و کیفیت راه رفتن باید بررسی شوند.

آیا انجام تمرین‌های اینترنتی بعد از جراحی زانو مناسب است؟

همه تمرین‌ها برای همه جراحی‌ها مناسب نیستند. به‌خصوص بعد از ACL، ترمیم مینیسک یا جراحی غضروف، محدودیت‌های جراحی باید پیش از انتخاب تمرین مشخص باشند.

آیا فیزیوتراپی در منزل بعد از تعویض مفصل کافی است؟

برای بعضی بیماران، برنامه خانگی هدایت‌شده می‌تواند بخش مؤثری از توانبخشی باشد؛ اما در صورت محدودیت عملکردی، مشکل در اجرای تمرین یا عدم پیشرفت کافی، ارزیابی و توانبخشی تحت نظارت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

رزرو ارزیابی فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو در شیراز

اگر تعویض مفصل زانو، بازسازی رباط صلیبی، جراحی مینیسک، آرتروسکوپی یا سایر جراحی‌های زانو انجام داده‌اید، می‌توانید برای هماهنگی ارزیابی اولیه با پذیرش کلینیک فیزیوتراپی آرات تماس بگیرید.

کلینیک فیزیوتراپی آرات
شیراز، خیابان خلدبرین، مجتمع پزشکی پالادیوم، طبقه پنجم

ساعات کاری: شنبه تا پنج‌شنبه، ساعت ۱۳ تا ۲۱

شماره تماس:
۰۹۱۷۸۷۷۰۴۹۵
۰۹۰۱۹۳۰۱۱۳۳

هنگام هماهنگی بهتر است نوع جراحی، تاریخ انجام عمل و وسیله کمکی مورد استفاده را اعلام کنید.

اطلاعات این صفحه جایگزین معاینه پزشکی، دستور جراح یا برنامه اختصاصی فیزیوتراپی نیست. زمان شروع تمرین، میزان تحمل وزن و محدوده مجاز حرکت باید متناسب با نوع جراحی و شرایط هر بیمار تعیین شود.

منابع علمی

برای تدوین و بازبینی علمی این محتوا از منابع معتبر پزشکی و توانبخشی استفاده شده است:

1. National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
راهنمای Joint Replacement و توانبخشی پس از تعویض مفصل؛ شامل توصیه به شروع توانبخشی پس از تعویض اولیه مفصل در صورت امکان در همان روز جراحی و حداکثر تا ۲۴ ساعت.
مشاهده راهنمای NICE درباره توانبخشی پس از تعویض مفصل

2. Massachusetts General Brigham – Total Knee Arthroplasty Rehabilitation Protocol
پروتکل تخصصی توانبخشی پس از تعویض مفصل زانو، شامل اهداف مراحل اولیه، دامنه حرکت، تمرین‌درمانی و پیشرفت عملکردی.
مشاهده پروتکل توانبخشی تعویض مفصل زانو

3. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
راهنمای بالینی آسیب و بازسازی رباط صلیبی قدامی و اهمیت فیزیوتراپی، بازیابی قدرت، تعادل و کنترل عصبی ـ عضلانی پس از جراحی.
مشاهده راهنمای AAOS درباره ACL

4. NHS – Recovery after surgery
راهنمای مراقبت پس از جراحی، فعالیت، مراقبت از پانسمان و زمان دوش گرفتن بعد از عمل بر اساس توصیه تیم درمان.
مشاهده راهنمای NHS درباره مراقبت و بهبودی پس از جراحی